Sitemap

  1. Begroting 2027 en meerjarenraming 2028 - 2030 Blz. 1
    1. Programma’s Blz. 2
      1. Algemeen Blz. 3
        1. Beleidsmatige samenvatting Blz. 4
          1. Van opgave naar oplossing Blz. 5
        2. Financiële samenvatting Blz. 6
          1. Financiele samenvatting Blz. 7
        3. Financiële positie Blz. 8
          1. Financiële positie Blz. 9
        4. Begroting in één oogopslag Blz. 10
          1. Begroting in één oogopslag Blz. 11
        5. College van B&W Blz. 12
          1. College van B&W Blz. 13
      2. Programma 1: Bestuur en dienstverlening Blz. 14
        1. Kernboodschap Bestuur en dienstverlening Blz. 15
        2. Wat mag het programma kosten Blz. 16
        3. Thema 1.1: Bestuur Blz. 17
          1. Inleiding Blz. 18
          2. 01. We stimuleren betrokkenheid van de inwoners bij de toekomst van onze gemeente. Blz. 18
            1. We ontwikkelen een praktische participatiewijzer als aanvulling op de bestaande kaders. Blz. 19
            2. We ontwikkelen samen met inwoners passende en vernieuwende vormen van participatie. Blz. 20
          3. 02. We gebruiken de kracht van (regionale) samenwerking, om lokaal meerwaarde te creëren. Blz. 21
            1. We spelen een actieve rol binnen samenwerkingsverbanden zoals de MRDH, de regio Rotterdam Rijnmond en de Zuid Hollandse Eilanden. Blz. 22
            2. Daarnaast werken we o.a. samen met andere New Towns om kansen te creëren/benutten om de uitdagingen het hoofd te kunnen bieden. Blz. 23
          4. 03. We willen dat openbaarmaking een herkenbaar en werkbaar onderdeel wordt van onze manier van werken. Dat vraagt niet alleen iets van de publicatie zelf, maar ook van de manier waarop we informatie opstellen, opslaan en beheren. Blz. 24
            1. Open.Nissewaard.nl wordt in het vierde kwartaal van 2026 gelanceerd. In 2027 is het beheer en de inrichting van het platform gereed. Blz. 25
            2. We organiseren een bewustwordingscampagne voor medewerkers in 2027 die zich richt op het schrijven voor de openbaarheid en het zorgvuldig omgaan, opslaan en terugvinden van informatie. Blz. 26
            3. We brengen het papieren archief verder op orde. De werkzaamheden lopen door tot en met het eerste kwartaal van 2028. Blz. 27
            4. We brengen de informatiehuishouding verder op orde. Blz. 28
            5. Vooruitlopend op de wettelijke verplichting maken we vanaf het vierde kwartaal van 2026 Woo-verzoeken, Woo-besluiten en bijbehorende documenten actief openbaar. Blz. 29
          5. Beleidsindicatoren Blz. 30
          6. Wat mag het thema kosten? Blz. 31
          7. Portefeuillehouder(s) Blz. 32
          8. Commissie Blz. 33
          9. Verbonden partijen Blz. 34
          10. Relevante documenten op themaniveau Blz. 35
        4. Thema 1.2: Burgerzaken Blz. 36
          1. Inleiding Blz. 37
          2. 01. Optimaliseren van de adreskwaliteit BRP Blz. 37
            1. Om efficiënter te werken en de kwaliteit van adresonderzoeken te verbeteren, leggen we huisbezoeken gezamenlijk af met interne en externe partners. Blz. 38
            2. We werken integraal samen met interne en externe ketenpartners. Blz. 39
            3. We voeren een zorgvuldige document- en identiteitscontrole uit. Blz. 40
          3. 02. Doorontwikkeling digitale dienstverlening Burgerzaken Blz. 41
            1. We onderzoeken nieuwe mogelijkheden voor het gebruik van onze applicaties met het oog op innovaties binnen ons werk. Blz. 42
          4. 03. Optimalisatie processen Burgerzaken Blz. 43
            1. Door inzet van data-analyse krijgen wij beter inzicht in de vraag en het gedrag van inwoners, waardoor wij onze dienstverlening en capaciteit gerichter en efficiënter kunnen organiseren. Blz. 44
            2. We verbeteren de kwaliteit en efficiëntie van onze dienstverlening door procesresultaten structureel te meten, te analyseren en hierop te sturen. Blz. 45
            3. We borgen een continue verbetering van het verkiezingsproces door na iedere verkiezing een evaluatie uit te voeren en verbetermaatregelen door te voeren. Blz. 46
          5. Beleidsindicatoren Blz. 47
          6. Wat mag het thema kosten? Blz. 48
          7. Portefeuillehouder(s) Blz. 49
          8. Commissie Blz. 50
          9. Verbonden partijen Blz. 51
          10. Relevante documenten op themaniveau Blz. 52
        5. Thema 1.3: Dienstverlening Blz. 53
          1. Inleiding Blz. 54
          2. 01. We bieden eenduidige en toekomstbestendige dienstverlening die aansluit bij de behoeften van inwoners. Blz. 54
            1. In het eerste kwartaal van 2028 is een actuele en breed gedragen visie op dienstverlening, inclusief uitvoeringsagenda, beschikbaar. Blz. 55
            2. We maken gebruik van landelijke ontwikkelingen en standaarden. En passen dit wanneer nodig, voor lokale doeleinden aan. Blz. 56
            3. We meten de klantbeleving bij daarvoor geschikte processen. Blz. 57
          3. Beleidsindicatoren Blz. 58
          4. Wat mag het thema kosten? Blz. 59
          5. Portefeuillehouder(s) Blz. 60
          6. Commissie Blz. 61
          7. Verbonden partijen Blz. 62
          8. Relevante documenten op themaniveau Blz. 63
      3. Programma 2: Schoon, heel en veilig Blz. 64
        1. Kernboodschap Schoon, heel en veilig Blz. 65
        2. Wat mag het programma kosten Blz. 66
        3. Thema 2.1: Openbare orde & veiligheid Blz. 67
          1. Inleiding Blz. 68
          2. 01. Een vastgesteld Integraal Veiligheidsplan (IVP). Blz. 68
            1. In 2026 stellen we samen met inwoner, maatschappelijke partners, politie en veiligheidspartners een nieuw Integraal Veiligheidsplan (IVP) op. Blz. 69
            2. Na vaststelling van het IVP worden voor alle geprioriteerde veiligheidsthema’s uitvoeringsplannen vastgesteld. Hierin staat opgenomen welke acties binnen het thema worden ingezet. De uitvoeringsplannen worden voor twee jaar vastgesteld Blz. 70
          3. 02. Een snelle en effectieve samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartners binnen de gemeentelijke organisatie en maatschappelijke en regionale partners, om onveilige situaties en escalaties zoveel mogelijk te voorkomen. Blz. 71
            1. We voeren een evaluatie uit op de capaciteit en inzet van Zorg en Veiligheid. Blz. 72
            2. In 2027 versterken we de vroegsignalering en integrale samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartners, zodat bij complexe casuïstiek sneller passende interventies worden ingezet. Blz. 73
          4. 03. Door integrale samenwerking met partners pakken we jeugdoverlast aan, door vroegsignalering verminderen we jeugdcriminaliteit en versterken we de samenwerking rondom jeugd en veiligheid. Blz. 74
            1. We ontwikkelen de aanpak jeugdoverlast verder, waardoor de doelgroep beter in beeld is door het versterken van de integrale samenwerking. Blz. 75
            2. We versterken de samenwerking met de sector onderwijs, door kortere lijnen en kennisdeling over belangrijke trends en ontwikkelingen binnen Jeugd en Veiligheid. Blz. 76
            3. We trainen jaarlijks professionals die met jeugd werken, om signalen te herkennen van (kwetsbare) jongeren die dreigen af te glijden naar crimineel gedrag. Blz. 77
            4. We zetten proactief in op vroeg signalering van kwetsbare jongeren met risico op overlast of criminaliteit. Dit doen we samen met het jongerenwerk, politie, Halt en andere ketenpartners, met gebruik van bewezen effectieve interventies. Blz. 78
            5. We versterken met Preventie met Gezag de samenwerking tussen partners om jeugdcriminaliteit te verminderen en kansen voor jongeren te vergroten. Via de New Towns-lobby zetten we in op het behoud van financiële middelen voor deze aanpak. Blz. 79
            6. We voeren periodiek overleg met politie en scholen over schoolveiligheid en de uitwerking van het convenant schoolveiligheid. De burgemeester sluit één keer paar jaar aan bij een bestuurlijk overleg met de scholen. Blz. 80
          5. 04. We blijven inzetten op het integraal aanpakken van ondermijning en georganiseerde criminaliteit, in samenwerking met politie, het Openbaar Ministerie, regiogemeenten en het Regionaal Informatie en Expertisecentrum (RIEC). Blz. 81
            1. We stellen het intelligencebeeld Nissewaard op, om signalen van georganiseerde en ondermijnende criminaliteit tijdig te herkennen en te duiden. Blz. 82
            2. We passen passende bestuurlijke maatregelen toe bij (dreiging van) ernstige verstoringen van de openbare orde en veiligheid. Blz. 83
            3. We versterken de weerbaarheid van de overheid en samenleving en benutten instrumenten zoals de Wet Bibob om te voorkomen dat de overheid onbedoeld criminele activiteiten faciliteert. Blz. 84
            4. We blijven samenwerken met andere gemeenten en regio’s door ervaringen en aanpakken met elkaar te delen. Blz. 85
            5. We actualiseren de APV (lokale regelgeving) om georganiseerde en ondermijnende criminaliteit effectief tegen te gaan. Blz. 86
            6. We blijven inzetten op Bestuurlijke handhaving ter bestrijding van ondermijning en georganiseerde criminaliteit, in samenwerking met onder andere politie, het RIEC, woningcorporaties. Blz. 87
          6. 05. Waarborgen van een veilige woon- en leefomgeving door een integrale aanpak gericht op overlastsituaties. Blz. 88
            1. We versterken de Integrale aanpak op overlastsituaties in de openbare ruimte door samenwerking met buurtpreventie, BOA’s en politie. Blz. 89
            2. We zetten in op het voorkomen en aanpakken van woonoverlast door het meldpunt woonoverlast, buurtbemiddeling en passende interventies bij overlastsituaties. Blz. 90
            3. We onderzoeken de mogelijkheden om de inzet van horecastewards in het centrum van Spijkenisse te continueren en verder te versterken, ter bevordering van een veilig uitgaansklimaat. Blz. 91
            4. We breiden buurtpreventie jaarlijks met één buurt uit. Blz. 92
            5. We handhaven het cameratoezicht en organiseren een eigen uitkijklocatie bij de gemeente. Blz. 93
          7. 06. We willen blijven inzetten op een flexibele, goed getrainde en paraat staande crisisorganisatie, in samenwerking met de veiligheidspartners. Blz. 94
            1. We participeren actief in Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond, inclusief structurele deelname aan trainingen, rampenoefeningen en crisisvoorbereidingen, gericht op het waarborgen van een goed functionerende gemeentelijke crisisorganisatie. Blz. 95
            2. Het college en de interne gemeentelijke crisisorganisatie nemen jaarlijks deel aan ten minste één training of oefening gericht op crisisbeheersing (tenminste 1 x per jaar). Blz. 96
            3. We geven invulling aan het thema weerbaarheid. We volgen de landelijke ontwikkelingen op dit thema, zetten indien nodig hierop in en geven uitvoering aan het plan van aanpak. Blz. 97
          8. 07. In 2027 zetten we in op de structurele inzet van twee jeugdboa’s en vergroten we de zichtbaarheid en aanspreekbaarheid van de boa’s in de wijken. Blz. 98
            1. In 2027 zetten we in op het behoud van twee jeugdboa's. Via de New Towns-lobby streven we naar structurele financiering voor de voortzetting van deze inzet. Blz. 99
            2. We vergroten de zichtbaarheid en toegankelijkheid van boa’s door hen herkenbaar en aanspreekbaar aanwezig te laten zijn in de wijk. We maken zichtbaar wie onze boa’s zijn en laten hen zich via verschillende communicatiekanalen voorstellen. Blz. 100
            3. We versterken het contact met inwoners door boa’s waar mogelijk hun werkzaamheden te voet of per fiets te laten uitvoeren en inwoners actief te informeren over hun inzet, werkzaamheden en resultaten in de wijk. Blz. 101
          9. Beleidsindicatoren Blz. 102
          10. Wat mag het thema kosten? Blz. 103
          11. Portefeuillehouder(s) Blz. 104
          12. Commissie Blz. 105
          13. Verbonden partijen Blz. 106
          14. Relevante documenten op themaniveau Blz. 107
        4. Thema 2.2: Beheer openbare ruimte Blz. 108
          1. Inleiding Blz. 109
          2. 01. We beheren planmatig en risico gestuurd. Blz. 109
            1. We voeren conform het Uitvoeringsplan Beheer Openbare Ruimte 2027-2030 groot onderhoud en vervangingen uit, waaronder herstraatwerk, wegreconstructies, brugonderhoud en de renovatie van speel- en sportvoorzieningen. Blz. 110
            2. We stellen een meerjarig Strategisch Assetmanagementplan op voor financieel toekomstbestendig beheer van de openbare ruimte. Blz. 111
          3. 02. We sturen op onderhoudsniveau. Blz. 112
            1. We hanteren een gemiddeld onderhoudsniveau A voor het centrum Blz. 113
            2. We hanteren een gemiddeld onderhoudsniveau B voor in de wijken. Blz. 114
          4. 03. Het op orde houden van de afvalinzameling en het schoonhouden van de openbare ruimte. Blz. 115
            1. Handhaving in de openbare ruimte op het gebied afvalinzameling en schoontaken. Blz. 116
            2. We zetten in op een hoeveelheid restafval van <170 kg per persoon per jaar. Blz. 117
          5. 04. We houden en versterken het groene karakter van Nissewaard. Met het openbaar groen dragen we bij aan een gezonde en veilige leefomgeving. Blz. 118
            1. We stellen een beheerplan (Assetmanagementplan) Groen en Bomen op. Blz. 119
            2. Het aantal bomen neemt toe door iedere boom die afsterft en/of verwijderd wordt, 1,5 maal te vervangen. Blz. 120
            3. We blijven inwoners mogelijkheden bieden voor geveltuinen. Blz. 121
          6. 05. Aantrekkelijke speelvoorzieningen. Blz. 122
            1. We stellen een beheerplan (Assetmanagementplan) Openbare Speel- en Sportvoorzieningen op. Blz. 123
            2. In de participatie- en ontwerpfase van speel- en sportvoorzieningen is naar mate van behoefte aandacht voor inclusie, zodat iedereen mee kan doen. Blz. 124
          7. 06. Goed onderhouden begraafplaatsen. Blz. 125
            1. We herijken de Beleidsvisie begraafplaatsen. Blz. 126
            2. We hanteren een gemiddeld onderhoudsniveau A voor begraafplaatsen. Blz. 127
          8. 07. Riolering. Blz. 128
            1. Waar nodig en het kan wordt hemelwater zoveel mogelijk vastgehouden en vertraagd afgevoerd bijvoorbeeld door middel van wadi's. Blz. 129
          9. 08. Levendig water. Blz. 130
            1. We stellen een beheerplan (Assetmanagementplan) Water op. Blz. 131
            2. We voeren samen met de visvereniging(en) een pilot voor vissenbossen. Blz. 132
          10. 09. Wijkveiligheid. Blz. 133
            1. We blijven buurtpreventie actief ondersteunen en versterken door jaarlijks met minimaal 1 kern/buurt uit te breiden Blz. 134
            2. We versterken de bewustwording van hardrijden met uitbreiding van het aantal snelheidsdisplays (smiley’s). Blz. 135
          11. Beleidsindicatoren Blz. 136
          12. Wat mag het thema kosten? Blz. 137
          13. Portefeuillehouder(s) Blz. 138
          14. Commissie Blz. 139
          15. Verbonden partijen Blz. 140
          16. Relevante documenten op themaniveau Blz. 141
        5. Thema 2.3: Accommodaties & Parkeren Blz. 142
          1. Inleiding Blz. 143
          2. 01. Het opstellen van een vastgesteld kader voor het effectief en efficiënt inzetten van vastgoed voor gemeentelijke doeleinden. Blz. 143
            1. In het vierde kwartaal stellen we een vastgoednota op waarin we de kaders voor beheer en instandhouding van gemeentelijk vastgoed opnemen. We geven prioriteit aan de New Town gebieden en houden rekening met de vervangingsopgave. Blz. 144
          3. 02. We willen planmatig onderhouden gebouwen, zodat er voldoende aanbod blijft dat de gemeentelijke beleidsdoelstellingen faciliteert. Blz. 145
            1. We plannen en voeren het onderhoud uit conform het vastgestelde kwaliteitsniveau. Daarbij streven we ernaar de jaarlijkse afwijking op planmatig onderhoud, inclusief verduurzamingsmaatregelen, vanaf 2027 te beperken tot maximaal 10%. Blz. 146
          4. 03. We verduurzamen onze gemeentelijk vastgoed zodat een gemiddelde jaarlijkse afname van 6% CO2 uitstoot wordt gerealiseerd en daarmee het tussentijdse doel van 55% totale afname CO2 uitstoot (t.o.v. 2018) in 2030 wordt behaald. Blz. 147
            1. Op objectniveau worden de verplichte en erkende verduurzamingsmaatregelen (conform EML: Erkende Maatregelenlijsten energiebesparing) genomen. Blz. 148
          5. 04. We willen bereiken dat noodzakelijk onderhoud aan gebouwen, die niet in eigendom zijn van de gemeente of waarvan de exploitatie uit handen is gegeven, op peil blijft. Blz. 149
            1. Een Vastgoedstimuleringsfonds instellen voor het ondersteunen van noodzakelijk onderhoud. Blz. 150
          6. 05. Passende tarieven voor binnen- en buitensport. Blz. 151
            1. We stemmen tariefswijzigingen af op de sportseizoenen. Waarbij we oog hebben voor het effect op verenigingen. Blz. 152
          7. Beleidsindicatoren Blz. 153
          8. Wat mag het thema kosten? Blz. 154
          9. Portefeuillehouder(s) Blz. 155
          10. Commissies Blz. 156
          11. Verbonden partijen Blz. 157
          12. Relevante documenten op themaniveau Blz. 158
      4. Programma 3: Duurzaam ontwikkelen en wonen Blz. 159
        1. Kernboodschap Duurzaam ontwikkelen en wonen Blz. 160
        2. Wat mag het programma kosten? Blz. 161
        3. Thema 3.1: Ruimtelijke ontwikkeling Blz. 162
          1. Inleiding Blz. 163
          2. 01. We geven uitvoering aan de Omgevingsvisie Goed leven in Nissewaard en gebruiken deze als kader voor ruimtelijke ontwikkelingen. Blz. 163
            1. We vertalen de Omgevingsvisie vanaf 2027 naar concrete ruimtelijke keuzes, plannen en programma’s. Blz. 164
          3. 02. Uiterlijk in 2032 beschikt Nissewaard over één actueel en gebiedsdekkend omgevingsplan. Blz. 165
            1. We werken stapsgewijs aan het gebiedsdekkende omgevingsplan en verwerken daarin de regels voor de fysieke leefomgeving. Blz. 166
          4. 03. We verbeteren de digitale dienstverlening in het Omgevingsloket, zodat inwoners en initiatiefnemers eenvoudiger kunnen bepalen wat nodig is voor hun aanvraag. Blz. 167
            1. We maken voor minimaal vijf veel aangevraagde vergunningen toepasbare regels met een vragenboom en aanvraagformulier. Blz. 168
          5. 04. We werken aan gebiedsontwikkelingen die bijdragen aan sterke wijken, vitale kernen en een toekomstbestendige leefomgeving. Blz. 169
            1. We werken verder aan gebiedsontwikkelingen in Spijkenisse, Zuidland en Heenvliet en werklandschap Bernissester. Blz. 170
          6. 05. We versterken de positie van Voorne-Putten bij regionale, provinciale en landelijke keuzes over de ruimtelijke ontwikkeling. Blz. 171
            1. We vertalen de uitkomsten van de gebiedsuitwerking Voorne-Putten naar een position paper voor het eiland. Blz. 172
            2. We leveren een actieve bijdrage aan de gebiedsuitwerking van de Rotterdamse regio als uitwerking van de Ruimtelijke Puzzel van de provincie Zuid-Holland. Hiermee versterken we de positie van Voorne-Putten in de regio. Blz. 173
          7. 06. We bewaken bij de Delta Rhine Corridor de belangen van Nissewaard en beperken waar mogelijk de gevolgen voor inwoners, de leefomgeving en de agrarische sector. Blz. 174
            1. We brengen de belangen van Nissewaard in bij de planvorming en ruimtelijke inpassing van de Delta Rhine Corridor. Blz. 175
          8. Beleidsindicatoren Blz. 176
          9. Wat mag het thema kosten? Blz. 177
          10. Portefeuillehouder(s) Blz. 178
          11. Commissie Blz. 179
          12. Verbonden partijen Blz. 180
          13. Relevante documenten op themaniveau Blz. 181
        4. Thema 3.2: Bereikbaarheid & mobiliteit Blz. 182
          1. Inleiding Blz. 183
          2. 01. We zetten concrete stappen richting een extra oeververbinding (Tweede Hartelbrug) als alternatief voor de A4-Zuid waarbij het behoud van de leefbaarheid van de omliggende gebieden randvoorwaardelijk is. Blz. 183
            1. We doen een haalbaarheidsstudie naar een extra oeververbinding. Dit maakt onderdeel uit van de Gebiedsuitwerking Voorne-Putten met het oog op de ruimtelijk-economische kansen en ontwikkeling die dat met zich meebrengt. Blz. 184
            2. We zorgen voor de realisatie van het bereikbaarheidsmaatregelenpakket van Rijk en regio voor Voorne-Putten en Haven Rotterdam (continu proces). Blz. 185
            3. We herijken het oplossend vermogen van het bestaande bereikbaarheids-maatregelpakket op basis van nieuwe ontwikkelingen. Blz. 186
          3. 02. We doen een haalbaarheidsstudie naar een metro met hogere en evenwichtige frequentie en zijn er investeringsafspraken met MRDH/RET over de renovatie van het station. Blz. 187
            1. We gaan een haalbaarheidsstudie doen naar een metro met hogere en evenwichtige frequentie. We vragen de RET en MRDH om commitment om deze studie samen te doen. Blz. 188
            2. We gaan investeringsafspraken maken naar aanleiding van de planvorming renovatie metrostation Spijkenisse Centrum. Blz. 189
            3. We maken beheer- en onderhoudsafspraken met de RET, MRDH en Reinis/CSU met betrekking tot de verbetering van de verblijfskwaliteit op het metrostation Spijkenisse Centrum. Blz. 190
          4. 03. De OV-bereikbaarheid van Spijkenisse en de haven worden structureel verbeterd; in 2030 zijn zoveel mogelijk relevante werklocaties (in het havengebied) goed bereikbaar per OV al dan niet in combinatie met fiets- en/of deelvervoer. Blz. 191
            1. We brengen de huidige bereikbaarheid per modaliteit van relevante werklocaties en relevante voorzieningen op wijkniveau en naar doelgroep (uitgaande pendel) in beeld. Blz. 192
            2. We gaan in gesprek met de MRDH, het Havenbedrijf en vervoerders om verdere verbeteringen te realiseren (o.a. input voor nieuwe concessie, continue proces). Blz. 193
          5. 04. We zetten in op goede busverbindingen; bestaande kwetsbare lijnen blijven minimaal op huidig niveau en het maatwerk vervoer wordt gecontinueerd. Blz. 194
            1. We brengen de huidige bereikbaarheid per modaliteit van relevante werklocaties en voorzieningen op wijkniveau en naar doelgroep (uitgaande pendel) in beeld. Blz. 195
            2. We gaan in gesprek met de MRDH, het Havenbedrijf en vervoerders om verdere verbeteringen te realiseren (o.a. input voor nieuwe concessie). Blz. 196
            3. We gaan in gesprek gaan met de MRDH over een goede busverbinding naar de Hongerlandsedijk en Haven Noord. Blz. 197
            4. We maken afspraken met de MRDH en Voorne aan Zee over maatwerk budget OV. Blz. 198
          6. 05. Fiets- en wandelroutes in kwetsbare wijken zijn veiliger en aantrekkelijker, inwoners moeten zich veilig kunnen verplaatsen in hun wijk en rondom scholen, voorzieningen en drukke verkeerspunten. Blz. 199
            1. We brengen kwaliteit van het netwerk van fiets-/looproutes in beeld en inventariseren de knelpunten ten aanzien van fiets-/looproutes per wijk op basis van doelgroep- en bestemmingsanalyses. Blz. 200
            2. We hanteren het STOMP-principe als uitgangspunt bij projecten (continue proces). Blz. 201
            3. We brengen de barrièrewerking van ringwegen voor oversteekbaarheid door langzaam verkeer in beeld evenals mogelijke oplossingsrichtingen (Groene Kruisweg en Schenkelweg). Blz. 202
            4. We realiseren gedragscampagnes (continue proces). Blz. 203
            5. We realiseren 30 km-zones en/of gebiedsontsluitingswegen 30 km/uur (continue proces). Blz. 204
          7. 06. Zogenaamde blackspots krijgen prioriteit bij het vergroten van de verkeersveiligheid. Blz. 205
            1. We pakken minimaal drie blackspots aan. Blz. 206
          8. 07. Parkeeroverlast wordt via maatwerk en bewonersparticipatie aangepakt waar nodig. Blz. 207
            1. We inventariseren parkeerknelpunten (op basis van recente parkeertelling) en omschrijven het type problematiek en (ervaren) overlast. Blz. 208
            2. We doen voorstellen voor een passende aanpak om overlast als gevolg van een te hoge parkeerdruk tegen te gaan. Blz. 209
          9. Beleidsindicatoren Blz. 210
          10. Wat mag het thema kosten? Blz. 211
          11. Portefeuillehouder(s) Blz. 212
          12. Commissie Blz. 213
          13. Verbonden partijen Blz. 214
          14. Relevante documenten op themaniveau Blz. 215
        5. Thema 3.3: Duurzaamheid Blz. 216
          1. Inleiding Blz. 217
          2. A. In 2030 is Nissewaard meer energieneutraal Blz. 218
            1. 01. We blijven nauw samenwerken met netbeheerders om de impact van netcongestie op inwoners, ondernemers en gebiedsontwikkelingen zoveel mogelijk te beperken. Blz. 219
              1. We verbeteren de samenwerking met Stedin door de overlegstructuur op verschillende niveaus te intensiveren. Blz. 220
              2. We stellen een strategische actieagenda op. Blz. 221
            2. 02. We maken een visie op het energiesysteem van 2050 voor Nissewaard en werken aan een route om naar dit toekomstbeeld toe te groeien. Blz. 222
              1. We ontwikkelen een visie op het energiesysteem van de toekomst. Blz. 223
            3. 03. We bieden ruimte aan energieontwikkelingen in de energie-infrastructuur, met behoud van regie op de ruimtelijke ontwikkeling van Nissewaard ten einde de energiezekerheid te vergroten. Blz. 224
              1. Begeleiden landelijke energieprojecten. Blz. 225
              2. Begeleiding uitbreiding stations. Blz. 226
            4. 04. We zetten de aanpak voor zon op daken voort, passend bij de mogelijkheden van het energiesysteem. Blz. 227
              1. Actieagenda zon op dak. Blz. 228
              2. We monitoren het percentage geschikte daken benut voor zonnepanelen. Blz. 229
            5. 05. We blijven actief deelnemen aan regionale samenwerkingsverbanden rondom de grote toekomstgerichte transitieopgaven. Blz. 230
              1. We nemen deel aan de regionale overlegstructuren (RES, pMIEK, ZH Delta). Blz. 231
          3. B. In 2030 is Nissewaard meer aardgasvrij(ready) Blz. 232
            1. 06. We helpen particuliere eigenaren van een woning met het isoleren van hun woning door een isolatie-aanpak zodat in 2030 de woningen in Nissewaard over een heel jaar 10% minder gas gebruiken dan in 2025. Blz. 233
              1. We voeren de isolatie-aanpak uit. Blz. 234
            2. 07. We creëren duidelijkheid over de beoogde warmteoplossing per wijk en kern door in 2027 een warmteprogramma vast te stellen. Blz. 235
              1. We stellen een warmtebronnenstrategie op. Blz. 236
              2. We stellen een energiehoofdstructuur op. Blz. 237
              3. We stellen een Warmteprogramma vast. Blz. 238
            3. 08. We onderzoeken per wijk en kern hoe we de beoogde warmteoplossing haalbaar en betaalbaar kunnen maken met de wijkaanpak aardgasvrij zodat er in 2030 5% meer bestaande woningen aardgas vrij zijn dan in 2025. Blz. 239
              1. We stellen een wijkaanpak uitvoeringsplannen collectief (minimaal 2 voor 2031)/all-electric (minimaal 1 voor 2030) op. Blz. 240
              2. We stellen beleid op voor de juiste toepassing van elektrische warmteoplossingen in woningen, onder andere om geluidshinder te beperken en het straatbeeld te beschermen. Blz. 241
            4. 09. We ondersteunen inwoners bij het verduurzamen van de woning door middel van de duurzaamheidslening, het energieloket en de energiecoaches zodat in 2030 de woningen in Nissewaard over een heel jaar 10% minder gas verbruiken dan in 2025. Blz. 242
              1. We voeren de aanpak energiearmoede uit. Blz. 243
              2. We bieden het Energieloket aan. Blz. 244
              3. We bieden energiecoaching aan. Blz. 245
            5. 10. We onderzoeken hoe we een warmtenet voor bepaalde wijken haalbaar en betaalbaar kunnen maken. Blz. 246
              1. We onderzoeken de rolneming van de gemeente in een warmtebedrijf. Blz. 247
              2. We stellen een kavelstrategie vast. Blz. 248
          4. C. In 2030 is Nissewaard meer klimaatbestendig en waterrobuust ingericht Blz. 249
            1. 11. Klimaatadaptatie blijft een vast onderdeel van het omgevingsbeleid en gebieds-ontwikkelingen. Blz. 250
              1. We vervangen en investeren in biodiversiteit, parken en groen. Blz. 251
              2. We borgen klimaatadaptatie in beleid, beheer, omgevingsprogramma’s en omgevingsplannen. Blz. 252
              3. We werken aan een lokale vertaling van het principe water en bodem sturend. Blz. 253
              4. We stellen een integraal actieplan hitte op. Blz. 254
            2. 12. We blijven werken aan klimaatbestendige en schokbestendige wijken, met De Akkers als focusgebied in deze periode. Blz. 255
              1. We maken voor Nissewaard de klimaatrisico’s inzichtelijk en duiden deze risico’s. Om de risico’s te beperken stellen we een uitvoeringsagenda en strategie op (DPRA-cyclus). Blz. 256
              2. We benoemen prioritaire knelpunten (hitte, droogte, wateroverlast en overstromingen). Blz. 257
              3. We lossen prioritaire knelpunten op (hitte, droogte, wateroverlast en overstromingen). Blz. 258
              4. We werken een aan een strategie tijdens overstromingen Blz. 259
              5. We verkennen de uitbreiding van DPRA werkregio naar de Zuid Hollandse Delta. Blz. 260
            3. 13. We blijven inwoners stimuleren en faciliteren om tuinen verder te vergroenen. Blz. 261
              1. We stimuleren inwoners de tuinen te vergroenen Blz. 262
          5. D. In 2030 is Nissewaard meer Circulair Blz. 263
            1. 14. We versterken de samenwerking met onderwijsinstellingen, ondernemers en maatschappelijke partners om kennis en bewustwording rondom circulariteit verder te vergroten. Blz. 264
              1. We ontwikkelen de Bernissester zoveel mogelijk circulair. Blz. 265
              2. We herijken in 2026 de Green Deal Halfweg-Molenwatering. Blz. 266
              3. We versterken de Stichting Circulair ZHD. Blz. 267
              4. We versterken het Netwerk Circulair Nissewaard door het onderzoeken van fysieke locaties, het opzetten van nieuwe activiteiten met meer bedrijven en organisaties, en het communiceren hierover naar bewoners en potentiële nieuwe partners. Blz. 268
              5. We zetten reparatievouchers in. Blz. 269
              6. We stimuleren delen en lenen. Blz. 270
            2. 15. We bouwen voort op bestaande initiatieven en versterken de aandacht voor circulariteit binnen projecten, aanbestedingen en gebiedsontwikkelingen, passend bij de schaal en mogelijkheden van Nissewaard. Blz. 271
              1. We experimenteren volgens de principes van Samen Slim. Blz. 272
              2. We ontwikkelen circulair bouw- en infrabeleid en versterken processen. Blz. 273
              3. We onderzoeken en implementeren circulair financieren. Blz. 274
              4. We schalen de Stroshow - gericht op woningisolatie met stro uit de Zuid-Hollandse Delta - op. Blz. 275
              5. We onderzoeken de grondbank en voeren eventuele interventies uit. Blz. 276
              6. We nemen circulaire Inspanningen op in de DIP’en/DIN’en van de ketens grijs, groen, blauw en schoon/grondstoffen. Blz. 277
              7. We implementeren Het Nieuwe Normaal, een landelijk raamwerk en taal voor circulair bouwen. Blz. 278
              8. We versterken de NisseWaardentool, een interne tool om duurzame ambities te vertalen in projecten. Blz. 279
          6. Beleidsindicatoren Blz. 280
          7. Wat mag het thema kosten? Blz. 281
          8. Portefeuillehouder(s) Blz. 282
          9. Commissie Blz. 283
          10. Verbonden partijen Blz. 284
          11. Relevante documenten op themaniveau Blz. 285
        6. Thema 3.4: Wonen Blz. 286
          1. Inleiding Blz. 287
          2. 01. Het versterken van de woonbalans en de kwaliteit. Blz. 287
            1. We realiseren 100 flexwoningen. Het doel is om de helft daarvan in de huidige collegeperiode te realiseren en dat de andere helft in de voorbereidende fase verkeert. Blz. 288
            2. We benutten de vrije toewijzingsruimte (max 15%) die woningcorporaties bij het toewijzen van sociale huurwoningen hebben om middeninkomens te huisvesten. Blz. 289
            3. We benutten de maximale ruimte (50%) die woningcorporaties hebben om woningen aan te bieden met voorrang voor lokaal woningzoekenden. Blz. 290
            4. We zetten de resterende ruimte (50%) die woningcorporaties hebben om woningen aan te bieden met voorrang voor lokaal woningzoekenden in om lokale jongeren en senioren met voorrang te huisvesten. Blz. 291
            5. We sturen op instroom in de sociale woningvoorraad van kwetsbare wijken door het inzetten van de vrije toewijzingsruimte van woningcorporaties en van bemiddelingsmodellen waarbij urgent woningzoekenden niet per definitie voorrang krijgt Blz. 292
            6. We verkennen met de lokale woningcorporaties de mogelijkheden tot herstructurering van bestaande wijken. Daarnaast maken we afspraken over het gericht en beperkt transformeren van de sociale woningvoorraad naar middenhuur- en koopwoning. Blz. 293
            7. We verlengen het toepassen van de Rotterdamwet (Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek) tot 2032. Blz. 294
            8. We verlengen de Starterslening en onderzoeken de mogelijkheid tot uitbreiding ervan. Blz. 295
            9. We onderzoeken of voorrang gegeven kan worden aan eigen inwoners bij de toewijzing van nieuwbouw betaalbare koopwoningen. Blz. 296
          3. 02. Het verkennen van mogelijkheden om de bestaande woningvoorraad beter te benutten. Blz. 297
            1. We verkennen de mogelijkheden tot het gebruik van een ‘gereedschapskist’ waarin opties zoals woningsplitsing, woningdelen en ‘friends contracten’ mogelijk zijn binnen Nissewaard. Blz. 298
          4. 03. Tweejaarlijkse prestatieafspraken met lokale woningcorporaties (2027/2028 en 2029/2030). Blz. 299
            1. We maken tweejaarlijkse prestatieafspraken met lokale woningcorporaties en huurdersorganisaties en leggen daarin ambities uit het coalitieakkoord vast. Blz. 300
          5. 04. Huisvesting van arbeidsmigranten. Blz. 301
            1. We voorkomen dat woningen kamergewijs worden verhuurd door regels op te nemen in het Omgevingsplan. Blz. 302
            2. We verkennen de tijdelijke huisvestingsmogelijkheden van arbeidsmigranten voor het havengebied op of nabij bedrijventerreinen. Blz. 303
          6. 05. In de focuswijken De Akkers, Waterland, De Hoek, Noord, Groenewoud en Gildenwijk werken we aan een toekomstbestendige woningvoorraad en leefomgeving, met een integrale aanpak van sociale, economische en veiligheidsopgaven. Blz. 304
            1. Het college stelt in december 2026 een compact strategisch plan New Town-aanpak op, met een perspectief tot 2050. De indicatoren van dit plan verschijnen in Perspectiefnota 2028. Blz. 305
            2. In het plan wordt koers en inzet van het college beschreven. Blz. 306
            3. Het college stuurt de opgave in samenhang aan via een bestuurlijke stuurgroep New Town-aanpak, die vanaf oktober 2026 maandelijks bijeenkomt. Blz. 307
          7. Beleidsindicatoren Blz. 308
          8. Wat mag het thema kosten? Blz. 309
          9. Portefeuillehouder(s) Blz. 310
          10. Commissie Blz. 311
          11. Verbonden partijen Blz. 312
          12. Relevante documenten op themaniveau Blz. 313
        7. Thema 3.5: Bouwprojecten & grondexploitatie Blz. 314
          1. Inleiding Blz. 315
          2. 01. Uitvoering geven aan Nissewaard naar 2040 middels actief en faciliterend grondbeleid. Blz. 315
            1. Nissewaard naar 2040: voor kansen op eigen grondgebied nieuwe grondexploitaties openen. Blz. 316
            2. Nissewaard naar 2040: voor kansen op particulier grondgebied in gesprek gaan met partners en, waar nodig, partners met elkaar verbinden. Blz. 317
            3. Versterken economische positie: verkoopbeleid m.b.t. de verkoop van blote eigendommen voeren. Blz. 318
            4. Versterken economische positie: Grip houden op grondexploitaties en kansen benutten. Blz. 319
            5. Omgaan met netcongestie: alternatieve oplossingen zoeken voor lopende projecten die geen stroom dreigen te krijgen en het opstellen van een handelingsperspectief in bredere zin. Blz. 320
            6. Omgaan met netcongestie: een samenwerkings- en escalatiestructuur opzetten en samenwerkingsafspraken maken met Stedin. Blz. 321
          3. Beleidsindicatoren Blz. 322
          4. Wat mag het thema kosten? Blz. 323
          5. Portefeuillehouder(s) Blz. 324
          6. Commissie Blz. 325
          7. Verbonden partijen Blz. 326
          8. Relevante documenten op themaniveau Blz. 327
      5. Programma 4: Ondernemen en ontspannen Blz. 328
        1. Kernboodschap Ondernemen en ontspannen Blz. 329
        2. Wat mag het programma kosten? Blz. 330
        3. Thema 4.1: Economie Blz. 331
          1. Inleiding Blz. 332
          2. 01. We willen een sterke lokale economie waarin ondernemers zich kunnen ontwikkelen en samenwerken en waarin ruimte is voor ondernemerschap, vakmanschap en werkgelegenheid. Blz. 332
            1. Het Ondernemersloket blijft het centrale aanspreekpunt voor ondernemers. Blz. 333
            2. We ondersteunen startende ondernemers en brengen hen in contact met adviesorganisaties en ondernemersnetwerken. Blz. 334
            3. We ondersteunen samenwerking tussen ondernemers en collectieven door economische netwerken in beeld te brengen, samenwerkingskansen te identificeren en partijen actief te verbinden rond gezamenlijke opgaven en initiatieven. Blz. 335
            4. We vergroten de kansen voor lokale ondernemers op gemeentelijke opdrachten door hen actief te informeren over de geldende regels over aanbestedingen en inkoop en deze opdrachten, waar mogelijk, toegankelijk te maken voor het lokale mkb. Blz. 336
            5. Nissewaard kent momenteel drie bedrijveninvesteringszones (BIZ’en). We onderzoeken de haalbaarheid en het draagvlak voor de oprichting van een aanvullende BIZ voor bedrijventerrein Harregat in Zuidland. Blz. 337
          3. 02. We willen de economische kracht van Nissewaard beter benutten door scherper in beeld te brengen welke bedrijvigheid bij Nissewaard past en welke kansen er zijn voor werkgelegenheid en ondernemerschap. Blz. 338
            1. Uiterlijk in 2027 brengen we met economische sleutelbedrijven hun ontwikkelvragen in beeld rond ruimte, energie, personeel, innovatie en onderwijs. Blz. 339
            2. We werken aan een gerichte acquisitiestrategie voor bedrijven en sectoren die passen bij het economisch profiel van Nissewaard. Blz. 340
            3. We versterken de samenwerking met regionale partners door gezamenlijk economische kansen voor Nissewaard in beeld te brengen en deze te vertalen naar concrete samenwerkingsprojecten en investeringskansen. Blz. 341
          4. 03. We willen toekomstbestendige bedrijventerreinen waar bestaande bedrijven zich kunnen ontwikkelen en ruimte is voor nieuwe bedrijvigheid die past bij Nissewaard. Blz. 342
            1. We benutten kansen voor intensiever en efficiënter ruimtegebruik op bestaande bedrijventerreinen, bijvoorbeeld door herstructurering, verdichting of meervoudig ruimtegebruik. Blz. 343
            2. We werken de ontwikkeling van werklandschap Bernissester verder uit door ruimtelijke en economische randvoorwaarden vast te leggen en ontwikkelstappen te bepalen, met aandacht voor kwaliteit, werkgelegenheid en passende bedrijvigheid. Blz. 344
          5. 04. We willen dat ondernemers, agrariërs en innovatieve bedrijven zich toekomstbestendig kunnen ontwikkelen, met aandacht voor verduurzaming, innovatie en netcongestie. Blz. 345
            1. We ondersteunen ondernemers bij knelpunten als gevolg van netcongestie, brengen kansen voor verduurzaming in beeld en verbinden ondernemers met relevante regionale partners om tot concrete oplossingen en vervolgstappen te komen. Blz. 346
            2. We geven samen met ondernemers vervolg aan de Green Deal Halfweg-Molenwatering, gericht op verduurzaming, circulariteit en klimaatadaptatie. Blz. 347
            3. We ontwikkelen samen met onze partners het Circulair Centrum Nissewaard verder uit door de functie, samenwerking, locatie en uitvoeringsstappen concreet vast te leggen en toe te werken naar een uitvoerbaar plan. Blz. 348
            4. We gaan actief het gesprek aan met de agrariërs in het kader van de ZHPLG om mogelijkheden voor toekomstigbestendige ontwikkelingen te ondersteunen richting rijk en provincie. Blz. 349
          6. 05. We willen een levendig, groen en aantrekkelijk stadscentrum waar inwoners en bezoekers prettig kunnen winkelen, ontmoeten en verblijven en waar ruimte is voor ondernemerschap. Blz. 350
            1. We versterken de samenwerking met ondernemers, vastgoedeigenaren, BIZ en centrummanagement bij de ontwikkeling van het stadscentrum, door prioriteiten voor het stadscentrum vast te stellen en te vertalen naar een uitvoeringsagenda. Blz. 351
            2. We stimuleren een brede functiemix in het stadscentrum, met ruimte voor onder meer winkels, horeca, dienstverlening, wonen en andere functies die bijdragen aan een levendig en aantrekkelijk centrum. Blz. 352
            3. We verbeteren de verblijfskwaliteit van het stadscentrum met meer groen en kwaliteitsverbeteringen in de openbare ruimte, waaronder de vergroening en herinrichting van het Theaterplein met meer schaduw en zitgelegenheid. Blz. 353
          7. 06. We willen een kwalitatief, gevarieerd en toekomstbestendig horeca-aanbod dat bijdraagt aan aantrekkelijke plekken om te ontmoeten en verblijven. Blz. 354
            1. Het horecabeleid wordt geactualiseerd, op basis van onderzoek, actuele ontwikkelingen en gesprekken met ondernemers en andere relevante partners. Blz. 355
          8. 07. We willen toekomstbestendige winkelgebieden en voldoende dagelijkse voorzieningen in wijken en dorpen, met ruimte voor ondernemerschap en passende nieuwe functies. Blz. 356
            1. We ondersteunen ondernemers waar bij uitbreiding, verplaatsing en samenwerking, door concrete ondernemersvragen te begeleiden en waar mogelijk te vertalen naar passende locaties, samenwerkingsinitiatieven of andere vervolgstappen. Blz. 357
            2. Bij woningbouw en gebiedsontwikkeling zorgen we ervoor dat voldoende ruimte wordt gereserveerd voor dagelijkse voorzieningen die passen bij de behoefte en omvang van het gebied. Blz. 358
            3. We bieden waar passend ruimte voor combinaties van winkels met horeca, dienstverlening, zorg of maatschappelijke functies. Blz. 359
          9. Beleidsindicatoren Blz. 360
          10. Wat mag het thema kosten? Blz. 361
          11. Portefeuillehouder(s) Blz. 362
          12. Commissie Blz. 363
          13. Verbonden partijen Blz. 364
          14. Relevante documenten op themaniveau Blz. 365
        4. Thema 4.2: Cultuur Blz. 366
          1. Inleiding Blz. 367
          2. 01. Iedere inwoner van Nissewaard heeft toegang tot een toegankelijk, gevarieerd en aantrekkelijk cultuuraanbod, dichtbij huis en passend bij verschillende interesses en behoeften. Blz. 367
            1. We stellen een nieuwe cultuurnota op samen met culturele instellingen (theater, NIS, bibliotheek), verenigingen, ondernemers en andere partners. Blz. 368
            2. We stellen een lokaal cultuurakkoord op met bovengenoemde partners, die dient als gezamenlijke uitvoeringsagenda. Blz. 369
            3. We onderzoeken de mogelijkheden voor legale graffiti-muren. Blz. 370
          3. 02. We werken met culturele iconen in Nissewaard aan een samenhangend aanbod van cultuur en talentontwikkeling, gericht op levendige wijken en kernen, de behoefte van inwoners en hun maatschappelijke rol. Blz. 371
            1. Bibliotheek De Boekenberg ontwikkelt zich door tot een modern kennis- en educatiecentrum voor o.a. het versterken van basisvaardigheden, ontmoeting en participatie. Blz. 372
            2. Theater De Stoep biedt met een cultureel programma ruimte aan cultuur, ontmoeting en ontspanning voor een breed publiek. Blz. 373
            3. Cultureel centrum NIS is een eigentijds centrum voor cultuurbeoefening, talentontwikkeling, verenigingsactiviteiten en creatieve ontmoeting. Blz. 374
          4. 03. Het cultureel erfgoed van Nissewaard wordt behouden, zichtbaar gemaakt en actief ingezet als bron van identiteit, inspiratie en maatschappelijke meerwaarde. Blz. 375
            1. We stellen binnen de Cultuurnota een zelfstandig hoofdstuk op over erfgoed. Blz. 376
            2. We geven Historisch Cultuurlandschap een plek binnen het taakveld erfgoed. Blz. 377
            3. We maken een kansenkaart voor cultuurhistorie. Blz. 378
            4. We wijzen panden met een hoge monumentwaarde aan als monument. Blz. 379
            5. We geven een vervolg op de Kerkenvisie en doen dit o.a. door een jaarlijkse inspiratiebijeenkomst. Blz. 380
          5. 04. Het realiseren van een herkenbare uitvoeringsagenda van aantrekkelijke evenementen voor de inwoners en die bijdragen aan een positief beeld van Nissewaard (citymarketing/placebranding). Blz. 381
            1. We maken duurzame evenementen mogelijk. Blz. 382
            2. We behouden de grote vijf evenementen, met een sluitende financiering (Beleef Bernisse, het SpijkenisseFestival, Koningsdag, de intocht van Sinterklaas in Spijkenisse en de kernen, en het Vliegerfestival) voor onze inwoners. Blz. 383
            3. SpijkenisseFestival en Koningsdag maken we ook voor de toekomst duurzaam mogelijk. Blz. 384
            4. We faciliteren waar mogelijk commerciële evenementen zoals Under the Bridge en een Kermis in het centrum van Spijkenisse. Blz. 385
            5. We onderzoeken de mogelijkheden voor sponsoring/alternatieve financiering. Blz. 386
            6. Met een complete evenementenkalender voor onze inwoners en met betrokken ondernemers/sponsoren dragen we bij aan het zijn van een aantrekkelijke gemeente (citymarketing/citybranding). Blz. 387
          6. Beleidsindicatoren Blz. 388
          7. Wat mag het thema kosten? Blz. 389
          8. Portefeuillehouder(s) Blz. 390
          9. Commissie Blz. 391
          10. Verbonden partijen Blz. 392
          11. Relevante documenten op themaniveau Blz. 393
        5. Thema 4.3: Recreatie & toerisme Blz. 394
          1. Inleiding Blz. 395
          2. 01. De recreatie- en natuurverbindingen van Nissewaard met de Zuid-Hollandse Delta zijn versterkt. Blz. 395
            1. We werken samen met andere gemeenten binnen het samenwerkingsverband Zuid Hollandse Delta aan projecten binnen de Regiodeal. Waarmee de natuur- en recreatieve waarden om en nabij het Haringvliet worden versterkt. Blz. 396
          3. 02. Onze recreatiegebieden worden duurzaam ontwikkeld en onderhouden, zodat ze toekomstbestendig zijn en aantrekkelijk voor verschillende doelgroepen. Blz. 397
            1. In het Bernissegebied zetten we in op een betere verbinding van de kernen met de Bernisse. Blz. 398
            2. Binnen het Recreatieschap Voorne Putten sturen we op duurzaam onderhoud, toekomstbestendige ontwikkelingen en bieden we passende horeca de ruimte in recreatiegebied de Uitwaayer. Blz. 399
            3. We realiseren uiterlijk december 2028 de bosopgave in de Uitwaayer door 30 hectare nieuw bos aan te leggen. Blz. 400
            4. We realiseren uiterlijk december 2028 de kwaliteitsimpuls in de Uitwaayer door de recreatieve routes, waaronder het MTB parcours te versterken en aan te passen. Blz. 401
          4. 03. We zetten samen met Marketing Op Voorne Putten in op meer bekendheid van evenementen en recreatieve mogelijkheden binnen onze gemeente. Op deze manier geven we ruimte aan recreatie en levendigheid van onze gemeente. Blz. 402
            1. We dragen bij aan de financiering van de Marketingorganisatie Voorne-Putten zolang we dit samen doen met gemeente Voorne aan Zee. Blz. 403
          5. 04. We doen in ieder geval tot en met 2028 mee met het Leaderprogramma waarmee we (Europese) subsidie verkrijgen om initiatieven in het buitengebied te realiseren. Blz. 404
            1. Als penvoerder werken we samen met de gemeenten Voorne aan Zee, Hoeksche Waard en Goeree Overflakkee aan initiatieven die het buitengebied versterken. Blz. 405
          6. 05. Het Trambaanpad wordt geoptimaliseerd naar de huidige standaarden; verbreden en meer recreatief aantrekkelijk maken. Blz. 406
            1. We willen dit realiseren via de ontvangen subsidie vanuit Netten op Zee. Blz. 407
            2. Via een projectgroep werken we het plan voor recreatieve versterking nader uit. Blz. 408
          7. 06. Duidelijkheid over beste oplossing voor de governance van het Recreatieschap Voorne Putten. Te weten, een besluit over het wel of niet opheffen van de gemeenschappelijke regeling. Blz. 409
            1. De evaluatie en de verkenning van de toekomstmogelijkheden moeten leiden tot een overzichtsdocument met daarin een onderbouwing om de gemeenschappelijke regeling wel of niet op te heffen. Blz. 410
            2. Als de gemeenschappelijke regeling niet wordt opgeheven, dan zal nader onderzocht worden welke mogelijkheden er zijn om de samenwerking binnen de gemeenschappelijke regeling te optimaliseren. Blz. 411
          8. Beleidsindicatoren Blz. 412
          9. Wat mag het thema kosten? Blz. 413
          10. Portefeuillehouder(s) Blz. 414
          11. Commissie Blz. 415
          12. Verbonden partijen Blz. 416
          13. Relevante documenten op themaniveau Blz. 417
        6. Thema 4.4: Cultureel erfgoed Blz. 418
          1. Inleiding Blz. 419
          2. 01. Het cultureel erfgoed van Nissewaard wordt behouden, zichtbaar gemaakt en actief ingezet als bron van identiteit, inspiratie en maatschappelijke meerwaarde. Blz. 419
            1. We stellen binnen de Cultuurnota een zelfstandig hoofdstuk op over Erfgoed. Blz. 420
            2. We geven Historisch Cultuurlandschap een plek binnen het taakveld erfgoed. Blz. 421
            3. We gebruiken Cultureel Erfgoed als inspiratie voor de New-Town aanpak. Blz. 422
            4. We maken een kansenkaart voor cultuurhistorie. Blz. 423
            5. We wijzen panden met een hoge monumentwaarde aan als monument. Blz. 424
            6. We geven een vervolg op de Kerkenvisie en doen dit o.a. door een jaarlijkse inspiratiebijeenkomst. Blz. 425
          3. Beleidsindicatoren Blz. 426
          4. Wat mag het thema kosten? Blz. 427
          5. Portefeuillehouder(s) Blz. 428
          6. Commissie Blz. 429
          7. Verbonden partijen Blz. 430
          8. Relevante documenten op themaniveau Blz. 431
        7. Thema 4.5: Sport Blz. 432
          1. Inleiding Blz. 433
          2. 01. We zorgen ervoor dat iedere inwoner van Nissewaard kan deelnemen aan een passend beweegaanbod, zodat de sportdeelname toeneemt en meer inwoners voldoende bewegen. Blz. 433
            1. We actualiseren het sportbeleid in 2027 en vertalen dit naar een praktisch en uitvoerbaar uitvoeringsprogramma. Blz. 434
            2. We ondersteunen sportverenigingen waar nodig en bieden hen een vast aanspreekpunt binnen de gemeente. Blz. 435
            3. We stemmen onze inzet af op de behoeften van (kwetsbare) wijken en kernen, zodat maatwerk wordt geleverd waar dit nodig is. Blz. 436
            4. We bieden de mogelijkheid met de vangnetregeling dat ieder kind de basisschool verlaat met minimaal zwemdiploma A. Blz. 437
            5. We zetten sport gericht in als middel om maatschappelijke opgaven en bepalen een beperkt aantal maatschappelijke speerpunten waarop de inzet van sport de grootste impact kan realiseren. Blz. 438
            6. We onderzoeken de haalbaarheid en meerwaarde van een ouderensportfonds om sportdeelname onder ouderen te stimuleren. Blz. 439
            7. We onderzoeken de mogelijkheden tot het voortzetten van het Lokaal Sportakkoord. Blz. 440
            8. We actualiseren de subsidieregeling Sport in 2028. Blz. 441
            9. We steunen de totstandkoming van het Beweegpark Bernisse in Heenvliet. Blz. 442
          3. 02. Sportverenigingen beschikken over een gezonde organisatie en een duurzame bedrijfsvoering, zodat zij ook in de toekomst een vitaal sportaanbod kunnen bieden. Blz. 443
            1. Minimaal 90% van de verenigingen vult de vitaliteitsscan in. Blz. 444
            2. We ontwikkelen een voorstel voor een stimuleringsfonds om sportverenigingen te ondersteunen bij het verduurzamen van hun accommodaties. Blz. 445
            3. We ontwikkelen een voorstel voor een subsidieregeling voor de buitenzwembaden. Blz. 446
          4. Beleidsindicatoren Blz. 447
          5. Wat mag het thema kosten? Blz. 448
          6. Portefeuillehouder(s) Blz. 449
          7. Commissie Blz. 450
          8. Verbonden partijen Blz. 451
          9. Relevante documenten op themaniveau Blz. 452
      6. Programma 5: Leren, participeren en ondersteunen Blz. 453
        1. Kernboodschap Leren, participeren en ondersteunen Blz. 454
        2. Wat mag het programma kosten? Blz. 455
        3. Thema 5.1: Onderwijs Blz. 456
          1. Inleiding Blz. 457
          2. 01. Ten behoeve van kansengelijkheid en een doorgaande ontwikkellijn tussen basisschool en voortgezet onderwijs, stimuleren we talentontwikkeling waardoor jeugdigen hun ontwikkelpotentieel kunnen bereiken. Blz. 457
            1. Samen met de partners herijken en integreren we in 2027 het onderwijsachterstandenbeleid, kansengelijkheidsbeleid en LEA-samenwerkingskader. Blz. 458
            2. We onderzoeken hoe we het bereik van voor- en vroegschoolse educatie kunnen vergroten. Blz. 459
            3. We starten met een inkooptraject voor doelgroepenvervoer zodat, wanneer het contract afloopt in 2028, de dienstverlening voor de inwoner in orde blijft. Blz. 460
          3. 02. Ten behoeve van kansengelijkheid en een doorgaande ontwikkellijn tussen basisschool en voortgezet onderwijs, stimuleren we talentontwikkeling waardoor jeugdigen hun ontwikkelpotentieel kunnen bereiken. Blz. 461
            1. We ontwikkelen een gezinsgerichte pilot in de wijk Gildenwijk om de afstroom van leerlingen in het voortgezet onderwijs te reduceren van 1 op de 3 naar 1 op de 4 leerlingen. Blz. 462
            2. We continueren het naschools aanbod en geven daarbij extra aandacht aan wijkgebonden behoefte binnen de kernen en de focuswijken Waterland, Akkers en Spijkenisse-Noord. Blz. 463
          4. 03. Er is kansengelijkheid en een doorgaande ontwikkellijn van voortgezet onderwijs naar beroepsonderwijs en de arbeidsmarkt, waardoor het percentage voortijdig schoolverlaters eind 2029 binnen de range van 50% meest gemiddelde gemeenten ligt. Blz. 464
            1. We verbeteren de werkwijze met scholen in het kader van de Wet van school naar duurzaam werk vanuit Leerplicht en Doorstroompunt, en zetten waar nodig het Toekomstperspectiefplan in. Blz. 465
            2. We monitoren het percentage voortijdige schoolv. en het percentage terugleiden van voortijdige schoolv. naar school of werk. We werken, onder andere vanuit Leerplicht, preventief met scholen samen om voortijdig schoolverl. te beperken Blz. 466
          5. 04. We faciliteren verbinding tussen zorg en onderwijs, waardoor binnen Nissewaard voor ieder kind een passende plek is in het onderwijs. Blz. 467
            1. We vertalen in 2027 het actieplan onderwijs en jeugdhulp naar een uitvoeringsprogramma. Blz. 468
            2. We evalueren het afwegingskader onderwijs jeugdhulp. Blz. 469
            3. In 2027 evalueren we de instroomklas ‘Stap Vooruit met de onderwijs- en zorgpartners’. Blz. 470
            4. Vanuit de taskforce Jeugd geven we een impuls aan de samenwerking tussen team Jeugd en iedere school in Nissewaard via een contactpersoon, gericht op meer preventie en onderwijs-jeugdhulp-arrangementen (OJA). Blz. 471
            5. We faciliteren en stimuleren samenwerking tussen onderwijs, inclusief het MBO, en gelieerde partners in bijvoorbeeld de LEA, REA en thuiszitterstafel. Blz. 472
          6. 05. Er zijn in Nissewaard adequate schoolgebouwen, doordat we samen met de schoolbesturen werken aan de uitvoering en ontwikkeling van een Integraal Huisvestingsplan. Blz. 473
            1. In 2027 wordt het Integraal Huisvestingsplan voor het primair onderwijs samen met de schoolbesturen herijkt, waarna een uitvoeringsagenda wordt opgesteld. Blz. 474
            2. In 2027 wordt een nieuw Integraal Huisvestingsplan voor het voortgezet onderwijs samen met de schoolbesturen vastgesteld, waarna een uitvoeringsagenda wordt opgesteld, met aandacht voor de internationale schakelklas. Blz. 475
            3. We ontwerpen ter vervanging van Jan Campert en de Rank locatie Lisstraat een nieuw multifunctioneel schoolgebouw in Spijkenisse-Noord. Blz. 476
          7. Beleidsindicatoren Blz. 477
          8. Wat mag het thema kosten? Blz. 478
          9. Portefeuillehouder(s) Blz. 479
          10. Commissie Blz. 480
          11. Verbonden partijen Blz. 481
          12. Relevante documenten op themaniveau Blz. 482
        4. Thema 5.2: Thuis in Nissewaard Blz. 483
          1. Inleiding Blz. 484
          2. 01. We werken aan het verder versterken van de sociale basis in onze gemeente. We zetten hiermee vooral in op het versterken van de eigen regie en stimuleren van sociale cohesie. Blz. 484
            1. Elke twee jaar stellen we een uitvoeringsagenda Sociale Basis vast, waarin de concrete acties en projecten voor de komende periode zijn opgenomen. Blz. 485
            2. We stellen één integrale subsidieregeling op, die verschillende bestaande regelingen vervangt, namelijk de regelingen voor bewonersinitiatieven, migrantenorganisaties en voor wijkgroepen, verenigingen en stichtingen. Blz. 486
          3. 02. In 2028 beschikt Nissewaard over een Lokaal team Thuis in Nissewaard, dat inwoners laagdrempelig en herkenbaar ondersteunt bij ontmoeting, welzijn en integrale ondersteuning, waarbij de sociale basis dichtbij huis wordt georganiseerd. Blz. 487
            1. We ontwikkelen samen met maatschappelijke partners een toekomstbestendige werkwijze voor het welzijnswerk en basishulp. Blz. 488
          4. 03. In deze coalitieperiode behouden en versterken we wijkcentra, dorpshuizen en andere maatschappelijke ontmoetingsplekken voor het stimuleren van ontmoeten dichtbij huis. Blz. 489
            1. We ontwikkelen een uitvoeringsplan o.b.v. het vastgestelde plan ontmoeten. Blz. 490
            2. In elke wijk en kern is er ruimte voor ontmoeting dicht bij huis waar inwoners. Blz. 491
            3. Inwoners, organisaties en gemeente zorgen samen voor een gevarieerd aanbod van activiteiten in de wijk, dat aansluit bij de behoeften van de wijk. Blz. 492
          5. 04. Nissewaard beschikt over een vrijwilligersnetwerk, waarin vrijwilligers en organisaties laagdrempelig worden ondersteund, vrijwilligerswerk toegankelijk is voor iedereen en de maatschappelijke waarde van vrijwilligers zichtbaar wordt versterkt Blz. 493
            1. We voeren de uitvoeringsagenda voor vrijwilligers uit i.s.m. de Vrijwilligerscentrale. Blz. 494
          6. 05. Een samenleving waarin iedereen gelijke kansen heeft om maatschappelijk te participeren, zich vrij voelt om zichzelf te zijn en zich verbonden voelt met anderen, zonder druk om zich aan te passen. Blz. 495
            1. We evalueren de inclusie agenda en beoordelen aan de hand daarvan of de visie op inclusie aanpassing behoeft en welk vervolg er aan de agenda wordt gegeven. Blz. 496
            2. We bieden per 2028 mogelijkheden om subsidie te ontvangen voor activiteiten die inclusie bevorderen, binnen de integrale subsidieregeling ‘meedoen in Nissewaard’ die in 2027 ter vaststelling aan het college wordt aangeboden. Blz. 497
            3. We onderzoeken wat vanuit inclusiebeleid nodig is voor doelgroepen die vanwege persoonskenmerken, zoals beperking, culturele achtergrond, gender of geaardheid, niet vanzelfsprekend in de maatschappij worden geaccepteerd. Blz. 498
            4. In de visie op dienstverlening, die in 2027 wordt opgesteld, nemen we relevante onderdelen voor inclusie mee, waaronder ‘begrijpelijke teksten, bijvoorbeeld in applicaties’. Blz. 499
          7. Beleidsindicatoren Blz. 500
          8. Wat mag het thema kosten? Blz. 501
          9. Portefeuillehouder(s) Blz. 502
          10. Commissie Blz. 503
          11. Verbonden partijen Blz. 504
          12. Relevante documenten op themaniveau Blz. 505
        5. Thema 5.3: Maatwerk jeugd Blz. 506
          1. Inleiding Blz. 507
          2. 01. Door een gezinsgerichte aanpak, ligt het aantal jeugdigen met jeugdhulp onder het landelijk gemiddelde en aan het einde van de collegeperiode heeft maximaal 1 op 11 jeugdigen jeugdhulp (9%). Blz. 507
            1. We ontwikkelen de pilot ‘gezinsgerichte aanpak Gildenwijk’ voor en waar mogelijk starten we deze in 2027. Blz. 508
            2. Jeugdhulpvragen waarvoor de gemeente verwijzer is, behandelen we gezinsgericht. Waar passend zoeken we oplossingen in de leefwereld van het gezin, bijvoorbeeld via de sociale basis. Dit borgen we met de ‘gezinsroute’. Blz. 509
            3. Vanuit de Taskforce Jeugd voeren we de pilot ombuiging medische verwijzingen uit, waardoor we voor meer jeugdigen verwijzer worden. Blz. 510
            4. In 2027 nemen we deel aan de verbrede proeftuin toekomstscenario kind- en gezinsbescherming, die nu reeds loopt in Goeree-Overflakkee. Blz. 511
          3. 02. De werkwijze van de Taskforce Jeugd is geborgd in de gemeentelijke organisatie. Blz. 512
            1. We beschrijven de werkwijze van de taskforce jeugd t.a.v. complexe opgaven in het sociaal domein (afgerond in 2027), met zowel een inhoudelijke als financiële component, waarbij we als gemeente zelf onderdeel zijn van de uitvoering. Blz. 513
            2. We nemen deel aan de projectgroep binnen de GR JR voor de inkoop van gespecialiseerde jeugdhulp en brengen onze ervaringen vanuit de taskforce Jeugd in, voor goed uitvoerbare en transparante jeugdhulp vanaf 2029. Blz. 514
          4. 03. Aan het einde van deze collegeperiode zijn de taakstellingen jeugdhulp uit de meerjarenbegroting 2027, waar de gemeente verantwoordelijk voor is, gerealiseerd. Blz. 515
            1. Vanuit de Taskforce Jeugd voeren we de pilot ombuiging medische verwijzingen uit, waardoor we meer gezinsgericht en normaliserend ondersteuning bieden, hetgeen eveneens goedkoper is dan gespecialiseerde jeugdhulp. Blz. 516
            2. Vanuit de Taskforce Jeugd versterken we de samenwerking met de Gecertificeerde Instellingen (GI’s) zodat zij meer in samenspraak met de gemeente (lokale) jeugdhulp inzetten en op- en afschalen makkelijker gaat. Blz. 517
            3. Vanuit Taskforce Jeugd verbeteren we onze controles op de administratieve verwerking van (facturen) jeugdhulp, zodat jeugdhulp meer conform onze verordening en aanvullende regelgeving en contractafspraken wordt uitgevoerd en afgerekend. Blz. 518
            4. In 2027 stellen we tenminste 25 toekomstplannen op voor jeugdigen met jeugdhulp tussen 16,5 en 18 jaar om verlengde jeugdhulp te voorkomen. Blz. 519
            5. We nemen deel aan de gremia binnen de GR JR voor gespecialiseerde jeugdhulp, de RBOK-taakstelling en lobby richting het Rijk voor meer financiële ruimte. Blz. 520
            6. Vanuit de taskforce jeugd sturen we op snellere doorstroming van 18-plussers uit jeugdhulp met verblijf, voor zover zij voor een Wmo-voorziening in aanmerking komen. Blz. 521
          5. 04. Aan het einde van deze collegeperiode zijn de ontwikkelkansen van jeugdigen versterkt, onder andere door uitvoering van een nieuw jeugdpreventiebeleid. Blz. 522
            1. We stellen in 2027 een integraal jeugdpreventiebeleid op, met aandacht voor de relatie met onderwijs, zorg, veiligheid en de versterking van de sociaal pedagogische basis, waarbij er verschillen tussen gebieden kunnen bestaan. Blz. 523
            2. We zetten High Five, kindergemeenteraad en jongerenpanel voort om jeugdigen actief te betrekken bij hun wijk, kern en gemeente. Blz. 524
            3. We onderzoeken op welke wijze we ruimte kunnen geven aan jongerenparticipatie en initiatieven van jongeren, bijvoorbeeld door samenwerking met de scholen te zoeken. Blz. 525
            4. We subsidiëren activiteiten voor jeugdpreventie en passen de subsidie voor 2028 waar nodig en mogelijk aan op grond van het nieuwe jeugdpreventiebeleid. Blz. 526
          6. Beleidsindicatoren Blz. 527
          7. Wat mag het thema kosten? Blz. 528
          8. Portefeuillehouder(s) Blz. 529
          9. Commissie Blz. 530
          10. Verbonden partijen Blz. 531
          11. Relevante documenten op themaniveau Blz. 532
        6. Thema 5.4: Maatwerk volwassenen Blz. 533
          1. Inleiding Blz. 534
          2. 01. Er wordt minimaal 80% van de Wmo-meldingen afgehandeld binnen de wettelijke termijn, ondanks de verwachte groei van het aantal Wmo-gebruikers. Blz. 534
            1. We maken gebruik van innovatieve technologie, waaronder spraakgestuurd rapporteren (operationeel in 2027) en het robotiseren van processen. Blz. 535
            2. We ontwikkelen het direct kunnen reserveren van een tijdslot bij melding Wmo. Blz. 536
            3. We monitoren bij de WMO begeleiding en dagbesteding op clientniveau zodat de regie op de ondersteuningsdoelen versterkt wordt. Blz. 537
          3. 02. We bevorderen gezond en vitaal ouder worden door de zelfredzaamheid van ouderen te versterken, zodat zij zo lang mogelijk zelfstandig en naar eigen wens thuis kunnen blijven wonen. Blz. 538
            1. We stellen een uitvoeringsagenda ‘Vitaal thuis’ (afgerond in 2027) op: Hier!Thuis, valpreventie, dementievriendelijke gemeente, dagbesteding algemene voorziening en zorgtechnologie. Blz. 539
            2. In 2027 geven we uitvoering aan het regionale transformatieplan vanuit het Integraal Zorgakkoord ‘Zelf- en samenredzaamheid’. Blz. 540
            3. We starten met een inkooptraject voor doelgroepenvervoer zodat, wanneer het contract afloopt in 2028, de dienstverlening voor de inwoner in orde blijft. Blz. 541
          4. 03. Uiterlijk in 2029 is voor inwoners van alle leeftijden in Nissewaard een passend aanbod van respijtzorg of mogelijkheden tot verlichting beschikbaar. Blz. 542
            1. We stellen elke 2 jaar een Uitvoeringsagenda mantelzorg op, als onderdeel van de uitvoeringsagenda Sociale basis Blz. 543
            2. We breiden de Respijtzorg uit voor volwassenen, waar we beginnen met een pilot begin 2027. Blz. 544
            3. We zetten in op het mogelijk maken van buurtgezinnen. Blz. 545
          5. 04. Meer Nissewaardse inwoners wonen zelfstandig met waar nodig passende ondersteuning, waardoor dak- en thuisloosheid wordt teruggedrongen. Blz. 546
            1. Wij richten ons op het terugdringen van dak- en thuisloosheid door het vergroten van de mogelijkheden voor zelfstandig wonen, het versterken van lokale opvangvoorzieningen, preventieve en laagdrempelige ondersteuning en voorzieningen. Blz. 547
            2. We herijken het plan beschermd Thuis. Blz. 548
          6. 05. Als centrumgemeente versterken we samenwerking op de ZHE om dak- en thuisloosheid te voorkomen,geweld in afhankelijkheidsrelaties te stoppen, ondersteuning en opvang beschikbaar te houden en doorstroom naar zelfstandig wonen te bevorderen Blz. 549
            1. We stellen, op basis van de Regiovisie Beschermd Thuis 2026–2036, samen met regiogemeenten een uitvoeringsagenda op (incl. verantwoordelijkheden en spreiding van voorzieningen) en starten met de uitvoering. Blz. 550
            2. We brengen het gebruik van regionale voorzieningen, instroom, doorstroom, capaciteit en de inzet van regionale middelen periodiek in beeld en gebruiken deze informatie voor de regionale sturing en bijstelling van de uitvoering. Blz. 551
            3. We ontwikkelen samen met regiogemeenten uitgangspunten voor de hervorming van de vrouwenopvang. Deze vertalen we naar een regionale aanpak voor passende opvang en begeleiding en doorstroom naar vervolgondersteuning en huisvesting. Blz. 552
            4. We evalueren de uitvoering en resultaten van de Regiovisie aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2022–2027 en ontwikkelen samen met de regiogemeenten de regionale aanpak voor de periode vanaf 2028. Blz. 553
          7. Beleidsindicatoren Blz. 554
          8. Wat mag het thema kosten? Blz. 555
          9. Portefeuillehouder(s) Blz. 556
          10. Commissie Blz. 557
          11. Verbonden partijen Blz. 558
          12. Relevante documenten op themaniveau Blz. 559
        7. Thema 5.5: Werk, inkomen, inburgering en armoedebeleid Blz. 560
          1. Inleiding Blz. 561
          2. 01. Eind 2028 hebben minimaal 500 uitkeringsgerechtigden een ontwikkelstap (richting participatie, opleiding of werk) gemaakt. Passend bij hun mogelijkheden en persoonlijke situatie. Blz. 561
            1. We organiseren in samenwerking met VPW minimaal 2 multihelix samenwerkingen. Blz. 562
            2. We voeren in 2026 een Europese aanbesteding uit voor (nieuwe) re-integratieinstrumenten. Blz. 563
            3. We vergroten het aantal werkgevers dat ontwikkelplekken, stages, proefplaatsingen en instroombanen aanbiedt Blz. 564
            4. We verankeren Social Return on Investment, zodat opdrachtnemers structureel bijdragen aan maatschappelijke waarde. Dit mede door het creëren van ontwikkelplekken, leerwerktrajecten en werkervaring voor inwoners (met een uitkering). Blz. 565
          3. 02. We vergroten voor 2028 het bereik van ons lokaal Werkcentrum Rijnmond met 10% ten opzichte van 2025. Blz. 566
            1. We maken in 2026 en 2027 een lokale vertaling van landelijke- en regionale campagnes van het Werkcentrum. Blz. 567
            2. We promoten in 2026 en 2027 minimaal 4 keer per jaar het lokale WCR via de social media kanalen. Blz. 568
            3. We onderzoeken de mogelijkheid om structureel een andere locatie van het WCR te openen in Spijkenisse. Blz. 569
            4. We openen in 2027 minimaal 4 keer een tijdelijke werkcentrum locatie in buurthuizen, bibliotheken of scholen om drempels te verlagen. Blz. 570
          4. 03. We zorgen ervoor dat in 2027 minimaal 35% van de aanvragen levensonderhoud niet (meer) noodzakelijk zijn als gevolg van onze preventieve aanpak. Blz. 571
            1. We harmoniseren en implementeren de werkwijze van HalloWerk binnen het cluster V-P/G-O. Blz. 572
            2. We zetten tijdens het aanvraagproces bij minimaal 50% van de aanvragers een ondersteunende voorziening in. Blz. 573
          5. 04. Onze (preventieve) aanpak leidt ertoe dat 40% van de jongeren die zich melden voor een uitkering niet instroomt in de bijstand. Blz. 574
            1. We ondersteunen jongeren tijdens de zoektermijn en hebben hiervoor min. 2 instrumenten beschikbaar. Blz. 575
            2. We implementeren in 2026 de (regionale) werkwijze van doorstroomtafels. Blz. 576
            3. We evalueren en verbeteren de werkwijze doorstroomtafels in 2027. Blz. 577
            4. We voeren in samenwerking met het UWV, uiterlijk in 2027, een pilot uit voor de ondersteuning van jongeren in de WW Blz. 578
            5. We evalueren in 2027 de resultaten van de begeleiding van jongeren die worden doorverwezen vanuit de Wet van school naar duurzaam werk. Blz. 579
            6. We onderzoeken, in samenwerking met het doorstroompunt, de mogelijkheid tot ketensamenwerking met VPW in het kader van de Wet van school naar duurzaam werk. Blz. 580
          6. 05. Eind 2027 maken structureel minimaal 225 mensen gebruik van het instrument loonkostensubsidie Blz. 581
            1. We zetten een nieuwe werkwijze voor de inzet van de praktijkroute op en implementeren deze. Er wordt een werkinstructie opgesteld en training verzorgd. Blz. 582
            2. We sluiten uiterlijk in 2027 een overeenkomst met het UWV als gevolg waarvan LKS ook ingezet kan worden voor onze inwoners met een WW-uitkering. Blz. 583
            3. We harmoniseren het instrument jobcoaching voor deze doelgroep binnen de arbeidsmarktregio Rijnmond. Blz. 584
          7. 06. We verlagen het percentage inwoners dat binnen één jaar na uitstroom opnieuw instroomt in de uitkering ten opzichte van 2025. Blz. 585
            1. We monitoren in 2027 het werkbehoud actief voor de duur van 6 maanden na uitstroom en ondersteunen waar nodig. Blz. 586
            2. We evalueren de uitkomsten van de geboden nazorg in 2028. Blz. 587
          8. 07. We investeren in de doorontwikkeling van Voorne-Putten Werkt naar een toekomstbestendige organisatie (afgerond eind 2029). Blz. 588
            1. We stellen een huisvestingsvisie op die de uitvoering van onze dienstverlening optimaal ondersteunt. Blz. 589
            2. We zorgen ervoor dat er eind 2026 een plan ligt voor de toekomstbestendigheid sociale infrastructuur van VPW. Blz. 590
            3. We werken aan een integrale samenwerking met zorg- en welzijnspartners. Hiervoor voeren we in 2027 minimaal 1 pilot uit. Blz. 591
            4. We onderzoeken en implementeren de samenwerking tussen VPW en de Wmo op minimaal 1 onderwerp. Blz. 592
          9. 08. We versterken de samenwerking met de werkontwikkelbedrijven van de Zuid-Hollandse eilanden (ZHE). Blz. 593
            1. We laten uiterlijk in 2027 een extern onderzoek uitvoeren naar de mogelijkheden voor samenwerking tussen de werkontwikkelbedrijven van de ZHE. Blz. 594
            2. We stellen in 2026 een gezamenlijk marktbewerkingsplan op. Blz. 595
          10. 09. We zetten in op communicatie en voorlichting om ervoor te zorgen dat uitkeringsgerechtigden op de juiste manier gebruik kunnen maken van hun rechten en plichten. Blz. 596
            1. We voeren uiterlijk in 2027 een pilot uit met het verzenden van 100 rechtmatigheidsformulieren. Blz. 597
            2. We zetten in op persoonlijke aandacht door in 2027 en 2028 minimaal 350 dienstverleningsgesprekken te voeren met bijstandsgerechtigden. Blz. 598
            3. We zetten nog meer dan nu in op passende communicatie over rechten en plichten door het ontwikkelen van een divers aanbod aan communicatiemiddelen. Hiervoor ontwikkelen wij een folder. Blz. 599
            4. Wij zetten de 10 meest gebruikelijke beschikkingen om naar B1 en, indien passend, ontwikkelen hiervoor ook andere communicatiemiddelen zoals folders en/ of filmpjes. Blz. 600
          11. 10. Het aantal inwoners dat (preventief) wordt geholpen met hun financiële hulpvraag rondom schulden is hoger t.o.v. 2025. Blz. 601
            1. We helpen inwoners met een financiële hulpvraag preventief aan de voorkant weer op weg, maar kan ook door het oplossen van hun schulden. Blz. 602
            2. Als gemeente gaan we bij terugvordering vanuit de Participatiewet over op het sociaal incasseren, waarbij wij sneller duidelijkheid bieden en met de inwoner meedenken in oplossingen voor een ontstane schuld. Blz. 603
            3. We willen dat inwoners makkelijker in de wijk terecht kunnen met een vraag rond hun financiële problematiek. Blz. 604
            4. We willen dat medewerkers uit andere onderdelen binnen onze gemeente financiële problematiek sneller herkennen en weten waar ze hen naartoe door kunnen verwijzen. Blz. 605
            5. We willen de landelijke pauzeknop invoeren, zodat schuldeiser hun invordering (met de bijbehorende kosten) staken, zodat er in rust (maar met tempo) een oplossing voor de financiële problematiek kan worden gezocht. Blz. 606
            6. We stellen in de eerste helft van 2027 een nieuw beleidsplan armoede en schulden op. Blz. 607
            7. We monitoren het aantal signalen en adviesgesprekken vanuit de vroegsignalering en het aantal interne doorverwijzingen naar het preventieteam (via besluitcodes in werkprocessen te meten). Blz. 608
            8. We monitoren de inzet van de landelijke pauzeknop en het sociaal incasseren (aantal getroffen betalingsregelingen, contactmomenten, beslagleggingen en doorverwijzingen richting preventieteam). Blz. 609
            9. We geven meer persoonlijke aandacht, werken met zo min mogelijk bewijsstukken en willen daarbij voorkomen dat mensen ten onrechte te veel bijstand krijgen en later geconfronteerd worden met een bijstandsschuld. Blz. 610
            10. We stimuleren de inzet van saneringskredieten, ten opzichte van traditionele schuldregelingen. Blz. 611
          12. 11. Wij stellen ons ten doel dat 90% van de inburgeringsplichtige statushouders actief met hun inburgering bezig is en een inburgeringstraject volgt. Blz. 612
            1. Wij kopen als gemeente verschillende inburgeringstrajecten in, die in deze beide facetten voorzien voor verschillende niveaus, zodat alle statushouders gelijk een goede start kunnen maken binnen onze gemeente. Blz. 613
            2. We monitoren het aantal inburgeringsplichtige statushouders. Blz. 614
          13. 12. Wij willen een breder aanbod om de basisvaardigheden te verbeteren en hiermee deze vaardigheden onder onze inwoners versterken. Blz. 615
            1. In samenwerking met o.a. het DigiTaalhuis breiden we ons aanbod op het gebied van basisvaardigheden met minimaal één traject verder uit. Blz. 616
            2. We zetten ook in op het ontwikkelen van digitale vaardigheden en het vergroten van de kennis over het Nederlandse zorg- en schoolsysteem, zodat inwoners met beperkte basisvaardigheden beter hun weg hierin weten te vinden. Blz. 617
            3. We monitoren het aantal trajecten dat we aanbieden. Blz. 618
          14. Beleidsindicatoren Blz. 619
          15. Wat mag het thema kosten? Blz. 620
          16. Portefeuillehouder(s) Blz. 621
          17. Commissie Blz. 622
          18. Verbonden partijen Blz. 623
          19. Relevante documenten op themaniveau Blz. 624
        8. Thema 5.6: Volksgezondheid Blz. 625
          1. Inleiding Blz. 626
          2. 01. In deze coalitieperiode werken we samen met maatschappelijke partners aan het voorkomen van ongezondheid, met als doel dat de gezondheid van onze inwoners verbetert op het gebied van bewegen, gezond gewicht, stress en mentale gezondheid. Blz. 626
            1. We behartigen de belangen van inwoners op het gebied van bereikbare en kwalitatief goede ziekenhuiszorg door dit onderwerp actief te agenderen en uit te dragen aan regionale overlegtafels en samenwerkingsverbanden. Blz. 627
            2. We actualiseren het lokaal gezondheidsbeleid. Blz. 628
            3. In 2027 start een pilot voor een leeftijlpunt in het Spijkenisse Medisch Centrum, mits wij lokale financiering ontvangen vanuit de SPUK AZWA. Blz. 629
            4. We geven lokale uitvoering aan de regionale werkagenda van het Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord 2027-2030. Blz. 630
          3. Beleidsindicatoren Blz. 631
          4. Wat mag het thema kosten? Blz. 632
          5. Portefeuillehouder(s) Blz. 633
          6. Commissie Blz. 634
          7. Verbonden partijen Blz. 635
          8. Relevante documenten op themaniveau Blz. 636
      7. Programma 6: Overzichten Blz. 637
        1. Kernboodschap Overzichten Blz. 638
        2. Wat mag het programma kosten? Blz. 639
        3. Ondersteuning organisatie Blz. 640
          1. Ondersteuning organisatie Blz. 641
          2. 01. We gaan door met het realiseren van de vastgestelde bezuinigingen binnen de begroting. Blz. 641
            1. De uitvoering van de vastgestelde bezuinigingen blijft onderdeel van de reguliere werkzaamheden. Blz. 642
            2. De voortgang wordt gemonitord en gerapporteerd via de Perspectiefnota, Begroting, 2e Tussenrapportage en Jaarrekening. Blz. 643
          3. 02. We lossen knelpunten op binnen de bestaande middelen, maken indien nodig keuzes binnen de bestaande kaders en beperken de uitbreiding van de organisatie in zijn geheel. Blz. 644
            1. Bij nieuwe financiële knelpunten hanteren we de afwegingsvolgorde: eerst dekking binnen de eigen portefeuille, vervolgens binnen gezamenlijke portefeuilles, daarna binnen het domein en pas als laatste integraal binnen de gemeentel. begr Blz. 645
            2. Het uitgangspunt 'oud voor nieuw' blijft leidend bij nieuwe voorstellen. Blz. 646
            3. We beperken de uitbreiding van de organisatie. Blz. 647
            4. We ontwikkelen een nieuw format voor de jaarlijkse knelpuntenuitvraag, waarin teams inzichtelijk maken welke bezuinigingsmaatregelen genomen kunnen worden om het knelpunt te dekken. Blz. 648
            5. We beoordelen contractbeheer kritischer, onder andere ten aanzien van indexeringen en contractvoorwaarden. Blz. 649
          4. 03. Om de grote vervangingsopgave van onderwijs, vastgoed en beheer op te vangen kijken we naar een horizon van de komende acht jaar en trachten daarin op korte of lange termijn structurele begrotingsruimte te creëren van circa € 2 miljoen. Blz. 650
            1. We starten in Q4 2026 met de beoordeling van de kostendekkendheid van de leges voor omgevingsvergunningen. In 2027 onderzoeken we of ook andere leges en tarieven verder kostendekkend kunnen worden ingericht. Blz. 651
            2. We stellen uiterlijk oktober 2026 de onderzoeksopdracht voor het herzien van afschrijvingstermijnen en restwaarden op. Het onderzoeksresultaat wordt uiterlijk 1 januari 2027 opgeleverd en betrokken bij de Perspectiefnota 2028. Blz. 652
          5. 04. We zetten het surplus in om ook bij een negatief begrotingsresultaat van circa € 4 miljoen een sluitende begroting te presenteren. Blz. 653
            1. De ontwikkeling van het begrotingssaldo wordt structureel via de planning- en controlcyclus gevolgd. Blz. 654
            2. Bij iedere Perspectiefnota en Begroting wordt beoordeeld of aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn. Blz. 655
          6. 05. Om te kunnen blijven investeren zetten we maximaal € 20 miljoen van onze reserves in en zorgen we voor een solvabiliteit van meer dan 20% en voldoende weerstandscapaciteit. Blz. 656
            1. Voor de Begroting 2027 wordt bezien over welke reserves op korte termijn een besluit kan worden genomen. Blz. 657
            2. De overige reserves worden in het 1e halfjaar van 2027 integraal beoordeeld, waarbij nadrukkelijk wordt gekeken naar de samenhang tussen het vrijvallen van reserves en het instellen van eventuele nieuwe reserves. Blz. 658
          7. 06. We schaffen het financieel hek rondom het sociaal domein af. Blz. 659
            1. Het financieel hek rondom het sociaal domein wordt met ingang van de Begroting 2027 afgeschaft. Blz. 660
            2. De reserve Sociaal Domein vervalt. Blz. 661
            3. De bestaande stelpost Sociaal Domein wordt verrekend met het begrotingssaldo. Blz. 662
            4. Voor de lobby richting het Rijk voor aanvullende middelen (Jeugdzorg) wordt aangesloten bij de gezamenlijke New Town-lobby. Blz. 663
          8. 07. We creëren budgetruimte vanuit onze vrije reserves zoals de algemene reserve en de reserve sociaal domein voor de grote opgave in wijken en kernen, de New Town-problematiek en Nissewaard naar 2040. Blz. 664
            1. De middelen vanuit de Realisatiestimulans, die beschikbaar zijn tot en met 2029, worden betrokken bij de verdere uitwerking. Blz. 665
            2. We onderzoeken welk financieel volume beschikbaar komt. Blz. 666
            3. We onderzoeken of deze middelen kunnen worden ingezet voor een reserve ten behoeve van herstructurering en nieuwbouw. Blz. 667
          9. 08. We vergroten de impact van onze investeringen door deze in te zetten als cofinanciering. Blz. 668
            1. Bij investeringsvoorstellen wordt standaard beoordeeld of cofinanciering mogelijk is vanuit provinciale, Rijks- of Europese regelingen. Blz. 669
            2. Specifiek wordt ingezet op het verwerven van aanvullende middelen voor de New Town-opgave. Blz. 670
          10. 09. We isoleren het financiële knelpunt Jeugd op de begroting en volgen de ontwikkelingen rondom de commissie Van Ark en de suppletie-uitkering. Blz. 671
            1. De ontwikkelingen vanuit het Rijk worden actief gevolgd en bestuurlijk geagendeerd zodra er relevante wijzigingen zijn. Blz. 672
            2. Bij de Perspectiefnota 2028 wordt beoordeeld of de isolatie van het knelpunt Jeugd nog passend is. Blz. 673
          11. 10. Digitalisering als hefboom voor een uitvoerbare, betaalbare en toekomstbestendige gemeente. Blz. 674
            1. Eenvoudige en toegankelijke dienstverlening, digitaal waar het kan en persoonlijk waar het nodig is. Blz. 675
            2. Beter sturen op betrouwbare informatie en AI verantwoord inzetten waar dit aantoonbaar helpt (met ingang van 2028). Blz. 676
            3. Processen opnieuw bekijken en onnodig handwerk verminderen (afgerond in 2027). Blz. 677
            4. Informatiebeveiliging, privacy en continuïteit structureel versterken. Blz. 678
            5. Grip op applicaties, informatiehuishouding, werkplek, architectuur en leveranciers. Blz. 679
            6. Digitale keuzes koppelen aan bestuurlijke opgaven, capaciteit, geld en verwacht resultaat. Blz. 680
          12. Wat mag het thema kosten? Blz. 681
          13. Portefeuillehouder(s) Blz. 682
          14. Commissie Blz. 683
          15. Verbonden partijen Blz. 684
          16. Relevante documenten op themaniveau Blz. 685
        4. Treasury Blz. 686
          1. Treasury Blz. 687
          2. Wat mag het thema kosten? Blz. 688
          3. Portefeuillehouder(s) Blz. 689
          4. Commissie Blz. 690
          5. Verbonden partijen Blz. 691
          6. Relevante documenten op themaniveau Blz. 692
        5. Vennootschapsbelasting Blz. 693
          1. Vennootschapsbelasting Blz. 694
          2. Wat mag het thema kosten? Blz. 695
          3. Portefeuillehouder(s) Blz. 696
          4. Commissie Blz. 697
          5. Verbonden partijen Blz. 698
          6. Relevante documenten op themaniveau Blz. 699
        6. Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Blz. 700
          1. Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Blz. 701
          2. Wat mag het thema kosten? Blz. 702
          3. Portefeuillehouder(s) Blz. 703
          4. Commissie Blz. 704
          5. Verbonden partijen Blz. 705
          6. Relevante documenten op themaniveau Blz. 706
        7. Onroerendzaakbelasting Blz. 707
          1. Onroerend zaakbelasting Blz. 708
          2. Wat mag het thema kosten? Blz. 709
          3. Portefeuillehouder(s) Blz. 710
          4. Commissie Blz. 711
          5. Relevante documenten op themaniveau Blz. 712
        8. Belastingen overig Blz. 713
          1. Belastingen overig Blz. 714
          2. 01. Het vergroten van de kostendekkendheid van tarieven en heffingen. Blz. 714
            1. We doen in 2026/2027 onderzoek naar de kostendekkendheid van de leges voor omgevingsvergunningen en overige gemeentelijke leges, heffingen en tarieven. Blz. 715
            2. Hiervoor worden uiterlijk in 2027 voorstellen voorgedaan. Blz. 716
          3. 02. De hondenbelasting wordt binnen (maximaal) 2 jaar afgebouwd waarbij deze (uiterlijk) eind 2028 wordt afgeschaft. Blz. 717
            1. We gaan een voorstel maken voor de afbouw en uiteindelijk afschaffing van de hondenbelasting binnen maximaal twee jaar, inclusief financiële consequenties en mogelijke versnelling van de afbouwtermijn. Blz. 718
          4. 03. We onderzoeken de mogelijkheden van het heffen van een arbeidsmigrantenbelasting. Blz. 719
            1. We doen onderzoek om zo inzicht te verkrijgen in de juridische, financiële en praktische mogelijkheden om tijdelijke arbeidsmigranten binnen de gemeente te betrekken bij een belastingheffing. Blz. 720
            2. We maken daarbij gebruik van de ervaringen van andere gemeenten zoals Voorne aan Zee en Helmond. Blz. 721
            3. Uiterlijk bij de Perspectiefnota 2028 zal over de mogelijkheden van het heffen van een arbeidsmigrantenbelasting geadviseerd worden. Blz. 722
          5. Wat mag het thema kosten? Blz. 723
          6. Portefeuillehouder(s) Blz. 724
          7. Commissie Blz. 725
          8. Verbonden partijen Blz. 726
          9. Relevante documenten op themaniveau Blz. 727
        9. Overige baten en lasten Blz. 728
          1. Overige baten en lasten Blz. 729
          2. Wat mag het thema kosten? Blz. 730
          3. Portefeuillehouder(s) Blz. 731
          4. Commissie Blz. 732
          5. Verbonden partijen Blz. 733
          6. Relevante documenten op themaniveau Blz. 734
      8. Paragrafen Blz. 735
        1. Lokale heffingen Blz. 736
          1. Inleiding Blz. 737
          2. Beleid ten aanzien van gemeentelijke heffingen Blz. 738
          3. Geraamde bruto-opbrengsten belastingen Nissewaard Blz. 739
          4. Woonlasten 2027 Blz. 740
          5. Kwijtscheldingsbeleid Blz. 741
          6. Overige lokale heffingen Blz. 742
          7. Berekening kostendekkendheid Blz. 743
        2. Weerstandsvermogen en risicobeheer Blz. 744
          1. Inleiding Blz. 745
          2. Weerstandscapaciteit Blz. 746
          3. Risicoparagraaf Blz. 747
          4. Risico's Blz. 748
          5. Benodigde weerstandscapaciteit Blz. 749
          6. Beschikbare weerstandscapaciteit Blz. 750
          7. Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Blz. 751
          8. Kengetallen Blz. 752
          9. Integrale beoordeling kengetallen Blz. 753
        3. Onderhoud kapitaalgoederen Blz. 754
          1. Inleiding Blz. 755
          2. Beschrijving kapitaalgoederen Blz. 756
          3. Accommodaties Blz. 757
          4. Openbare ruimte Blz. 758
        4. Financiering Blz. 759
          1. Inleiding Blz. 760
          2. Terugblik / vooruitblik Blz. 761
          3. Financiering Blz. 762
          4. Risicobeheer Blz. 763
          5. Kasgeldlimiet Blz. 764
          6. Renterisiconorm Blz. 765
          7. Schatkistbankieren Blz. 766
          8. Renteresultaat Blz. 767
        5. Bedrijfsvoering Blz. 768
          1. Organisatieontwikkeling en aantrekkelijk werkgeverschap Blz. 769
          2. Procesoptimalisatie en datagestuurd werken Blz. 770
          3. Huisvesting Blz. 771
          4. Juridische kwaliteitszorg en betrouwbare overheid Blz. 772
          5. Rechtmatigheidsverantwoording Blz. 773
          6. Fraudebeheersing Blz. 774
          7. Wettelijke eisen bedrijfsvoering Blz. 775
          8. Inkoop Blz. 776
          9. Tax Control Framework Blz. 777
          10. Communicatie Blz. 778
          11. Onze mensen en middelen Blz. 779
          12. Opvolging rekenkameronderzoek Blz. 780
          13. Wet Fido Blz. 781
        6. Verbonden partijen Blz. 782
          1. Inleiding Blz. 783
          2. Visie op verbonden partijen Blz. 784
          3. Gemeenschappelijke regelingen Blz. 785
          4. GR Voorne-Putten Werkt + BV Voorne-Putten Werkt Blz. 786
          5. Syntrophos Blz. 787
          6. Jeugdhulp Rijnmond Blz. 788
          7. GGD Rotterdam-Rijnmond Blz. 789
          8. Recreatieschap Voorne-Putten Blz. 790
          9. Dienst Centraal Milieubeheer Rijnmond Blz. 791
          10. Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond Blz. 792
          11. Regionaal Historisch Centrum Voorne-Putten Goeree-Overflakkee Blz. 793
          12. Metropoolregio Rotterdam Den Haag Blz. 794
          13. Vennootschappen en coöperaties Blz. 795
          14. Elementen BV Spijkenisse Blz. 796
          15. BNG Bank NV Blz. 797
          16. Stedin Blz. 798
          17. NV Reinis Blz. 799
          18. Gemeenschappelijk bezit Evides Blz. 800
          19. Stichtingen en verenigingen Blz. 801
          20. Stichting CJG Rijnmond Blz. 802
        7. Grondbeleid Blz. 803
          1. Inleiding Blz. 804
          2. Visie op grondbeleid Blz. 805
          3. Uitvoering grondbeleid Blz. 806
          4. Prognose van de resultaten Blz. 807
          5. Onderbouwing geraamde winstneming Blz. 808
          6. Reserves in relatie tot de risico's Blz. 809
        8. Openbaarheid (Woo) Blz. 810
          1. Openbaarheid en transparantie Blz. 811
      9. Financiën Blz. 812
        1. Begrotings- en realisatiecijfers per programma - thema's Blz. 813
          1. Begrotings- en realisatiecijfers per programma - thema's Blz. 814
        2. Mutaties in reserves per programma - thema's Blz. 815
          1. Mutaties in reserves per programma - Thema's Blz. 816
        3. Overzicht van incidentele lasten en baten Blz. 817
          1. Overzicht van incidentele lasten en baten Blz. 818
          2. Incidentele lasten Blz. 819
          3. Incidentele baten Blz. 820
          4. Inzet (deel) surplus Algemene reserve Blz. 821
        4. Toelichting op de ramingen Blz. 822
          1. Toelichting op de ramingen Blz. 823
        5. Grondslagen, waardering en resultaatbepaling Blz. 824
          1. Grondslagen, waardering en resultaatbepaling Blz. 825
        6. Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen Blz. 826
          1. Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen Blz. 827
        7. Investeringen Blz. 828
          1. Investeringen Blz. 829
          2. Meerjareninvesteringsschema 2027-2030 Blz. 830
        8. Stand en verloop reserves en voorzieningen Blz. 831
          1. Stand en verloop reserves en voorzieningen Blz. 832
          2. Reserves Blz. 833
          3. Voorzieningen Blz. 834
        9. Geprognosticeerde balans Blz. 835
          1. Geprognosticeerde balans Blz. 836
        10. EMU-Saldo Blz. 837
          1. EMU-Saldo Blz. 838
        11. Overzichten o.b.v. wettelijke taakvelden Blz. 839
          1. Begrotingscijfers per programma - taakvelden Blz. 840
          2. Overzicht van incidentele lasten en baten per wettelijk taakveld Blz. 841
        12. Verdelingsprincipe van wettelijke taakvelden over de programma's Blz. 842
          1. Tabel Wettelijke Taakvelden Blz. 843
      10. Bijlagen Blz. 844
        1. Bijlage Beleidsvrijheid geduid Blz. 845
    2. Activiteiten
    3. Zoeken
    4. Publicatie bijlagen
    5. Contact
    6. PrivacyStatement
    7. Sitemap